Θέατρο με Αγγελή Γεωργία, ραδιοφωνικά θεατρικά έργα

Η σκανδάλη πατιέται σε μια στιγμή· το νόημα του πυροβολισμού δικάζεται για πάντα. Στα «Βρώμικα χέρια», ο Ζαν Πολ Σαρτρ στήνει μια αναμέτρηση ανάμεσα στην ανάγκη να αλλάξει ο κόσμος και στην επιθυμία να παραμείνει άσπιλος εκείνος που τον αλλάζει. Η πολιτική εισβάλλει στην κρεβατοκάμαρα και η πληγωμένη επιθυμία επιστρέφει οπλισμένη στην Ιστορία. Κανείς δεν βγαίνει αθώος από αυτή τη συνάντηση. Το έργο, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1948, μεταφέρει τη δράση στη φανταστική Ιλλυρία, μέσα στη δίνη του πολέμου. Η αφήγηση ξεκινά το 1945, όταν ο Ούγκο επιστρέφει από τη φυλακή, και ανασυνθέτει τη δολοφονία που διέπραξε δύο χρόνια νωρίτερα. Αυτή η δραματουργική επιστροφή μετατρέπει τη σκηνή σε άτυπο δικαστήριο: δεν εξετάζεται μόνο τι συνέβη, αλλά ποιος δικαιούται να ορίσει τη σημασία του. Ο νεαρός διανοούμενος εγκαταλείπει την αστική καταγωγή του και προσχωρεί στο επαναστατικό κόμμα, αναζητώντας μια ζωή που να δικαιολογεί την ύπαρξή του. Η αποστολή να δολοφονήσει τον Χέντερερ υπόσχεται κάτι περισσότερο από κομματική…

Μια γυναίκα αποφασίζει να γίνει μνημείο πριν προλάβει να ζήσει. Δίπλα στη σαρκοφάγο του ηλικιωμένου συζύγου της, ετοιμάζει τον δικό της θάνατο σαν ύστατη δημόσια εμφάνιση. Ο Ζαν Κοκτώ εισάγει σε αυτή την επιβλητική σκηνοθεσία μια παραφωνία: έναν νέο άνδρα. Και ξαφνικά, η αθανασία της αρετής δυσκολεύεται να συναγωνιστεί τη ζεστασιά ενός ζωντανού σώματος. Γραμμένο το 1936 για την Αρλετί και παρουσιασμένο στο παρισινό μιούζικ χολ A.B.C., το «Σχολείο για χήρες» αντλεί την αφετηρία του από τη «Χήρα της Εφέσου» του Πετρώνιου. Ο Κοκτώ επέμενε ότι η μικρή αυτή φάρσα στηριζόταν στην κίνησή της: η επιβράδυνση θα κατέστρεφε τον μηχανισμό της. Πρόκειται για ουσιώδη δραματουργική παρατήρηση. Εδώ, η σκέψη γεννιέται από την ταχύτητα με την οποία η ανθρώπινη φύση διαψεύδει τις μεγαλόστομες διακηρύξεις της. Η νεαρή χήρα έχει κλειστεί στον νεκρικό χώρο μαζί με την παραμάνα της, αποφασισμένη να πεθάνει κοντά στον σύζυγό της. Η παρουσία ενός ντροπαλού, ελκυστικού φύλακα προσφέρει στην πρακτική συνοδό το μέσο για να ανατρέψει…

Ο Ηρακλής Πουαρό, που αντιμετωπίζει το έγκλημα με ατάραχη αυτοπεποίθηση, φοβάται την οδοντιατρική καρέκλα. Η Αγκάθα Κρίστι ξεκινά από αυτή τη μικρή ανθρώπινη ήττα για να μας οδηγήσει σε μια πολύ μεγαλύτερη δοκιμασία της συνείδησης. Ένας οδοντίατρος βρίσκεται νεκρός και η καθημερινή τάξη αποκτά ξαφνικά την όψη επιμελημένης σκηνοθεσίας. Στο «Μια σφαίρα στο κρανίο», η έρευνα αναζητεί τον ένοχο ενώ συγχρόνως εξετάζει ποιος δικαιούται να ορίζει την αξία μιας ανθρώπινης ζωής. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε στην Αγγλία το 1940 ως “One, Two, Buckle My Shoe”. Η παιδική αρίθμηση που οργανώνει τα κεφάλαιά του δημιουργεί μια σχεδόν ανατριχιαστική αντίστιξη: ο γνώριμος ρυθμός της αθωότητας συνοδεύει την προοδευτική αποκάλυψη μιας ενήλικης αγριότητας. Η Κρίστι χρησιμοποιεί το τραγουδάκι ως μορφικό σκελετό και ως ειρωνικό υπόστρωμα. Καθώς οι αριθμοί προχωρούν, η βεβαιότητα υποχωρεί. Ο κόσμος εξακολουθεί να μετρά κανονικά ενώ οι άνθρωποί του χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Ο θάνατος του Χένρι Μόρλεϋ φαίνεται αρχικά να…

Η γκιλοτίνα περιμένει έναν άνθρωπο και η δικαιοσύνη θεωρεί πως έχει τελειώσει τη δουλειά της. Μόνο ο Μεγκρέ επιμένει να κοιτάζει εκεί όπου οι άλλοι έχουν ήδη κλείσει τον φάκελο. Στο «Το Κεφάλι Ενός Ανθρώπου» του Ζωρζ Σιμενόν, το αστυνομικό αίνιγμα αποκτά τη δραματική πυκνότητα μιας αναμέτρησης ανάμεσα στην ανθρώπινη ζωή και στην αλαζονεία της βεβαιότητας. Το τρομακτικό ερώτημα προηγείται της αποκάλυψης του δολοφόνου: πόσο εύκολα μπορεί ένας άνθρωπος να καταδικαστεί επειδή κανείς δεν προσπάθησε να τον καταλάβει; Η ιστορία, με λογοτεχνική αφετηρία το μυθιστόρημα του 1931, ξεκινά από μια ετυμηγορία που απειλεί να γίνει αμετάκλητη. Ο Ζοζέφ Εέρν έχει καταδικαστεί για τη δολοφονία μιας εύπορης Αμερικανίδας και της υπηρέτριάς της στο Σεν Κλου. Τα ίχνη του στον τόπο του εγκλήματος συγκροτούν μια πειστική κατηγορία. Ο Μεγκρέ, ωστόσο, αμφιβάλλει και οργανώνει την απόδρασή του, αναλαμβάνοντας το βάρος μιας έρευνας που διακινδυνεύει τη θέση του για να προλάβει έναν θάνατο. Η καταδίωξη γίνεται έτσι ταυτόχρονα αγώνας…

Η φωτιά αρχίζει συχνά πολύ πριν εμφανιστεί η πρώτη φλόγα. Ανάβει μέσα σε έναν υπολογισμό, σε μια υπογραφή, στην απόφαση να θεωρηθεί η καταστροφή συμφέρουσα. Στα τρία έργα του Φιλίπ Λεβίν που συγκεντρώνονται εδώ ως «Κυνηγοί εμπρηστών», το αστυνομικό μυστήριο αποκτά μια οδυνηρή ηθική διάσταση. Ο κίνδυνος γεννιέται όταν ο άνθρωπος αρχίζει να λογαριάζει πόσα θα κερδίσει από όσα οι άλλοι θα χάσουν. Στη «Η φωτιά... της σωτηρίας», η ανησυχία ξεκινά από μια τροποποίηση ασφαλιστηρίου. Ένας βιομήχανος ενδυμάτων διπλασιάζει την προβλεπόμενη αποζημίωση επικαλούμενος αυξημένα αποθέματα. Η δικαιολογία είναι εύλογη· ακριβώς γι’ αυτό γίνεται δραματουργικά ενδιαφέρουσα. Το ύποπτο δεν εισβάλλει με κραυγές αλλά εγκαθίσταται στη γλώσσα της κανονικότητας. Ένα συμβόλαιο, προορισμένο να προστατεύει από την καταστροφή, μπορεί να μετατραπεί σε οικονομικό κίνητρο για την πρόκλησή της. Εδώ ο τίτλος αποκτά πικρή ειρωνεία. Ποια σωτηρία μπορεί να υπόσχεται μια φωτιά; Για τον οικονομικά εγκλωβισμένο άνθρωπο, η καταστροφή ενδέχεται να…

Ένα καπέλο υπόσχεται αρχοντιά και καταλήγει να συνοδεύει αρρώστιες, θανάτους και συμφορές. Κάτω από τα πράσινα στολίδια του συνωστίζονται η λαχτάρα της κοινωνικής ανόδου, η ανδρική ματαιοδοξία και ο φόβος μιας κοινότητας απέναντι σε οτιδήποτε διαφέρει. Στο έργο του Γεωργίου Αθανασιάδη Νόβα, η καθημερινότητα αποκτά τη ζοφερή επισημότητα μιας τελετής που επαναλαμβάνεται. Κάθε καινούργια γυναίκα φορά μια υπόσχεση ευτυχίας ήδη βαρυφορτωμένη με δυστυχία. Το ηθογραφικό αφήγημα του συγγραφέα, γνωστού στη λογοτεχνία ως Γεωργίου Αθάνα, δημοσιευμένο το 1918, προσφέρεται στη ραδιοφωνική δραματοποίηση χάρη στην αντιπαράθεση της ιδιωτικής ζωής με τη δημόσια καταλαλιά. Στην επαρχιακή πολίχνη κοντά στην Πάτρα, ο φραγκοράφτης Παυλής ονειρεύεται να εισαγάγει τον ευρωπαϊκό πολιτισμό με υφάσματα, ενδυμασίες και τρόπους. Αγοράζει για τη Βγενούλα ένα εξεζητημένο πράσινο καπέλο, πιστεύοντας πως η εμφάνισή της θα επικυρώσει τη δική του υπεροχή. Η κυριακάτικη εκκλησία γίνεται έτσι τόπος κοινωνικής επίδειξης, όπου η ευλάβεια…

Το ψέμα, όταν εγκαθίσταται αναπαυτικά στην καθημερινότητα, απαιτεί διαρκώς καινούργιους υπηρέτες. Στο «Άνθος του Κάκτου», οι Πιερ Μπαριγιέ και Ζαν-Πιερ Γκρεντύ μετατρέπουν αυτή την απαίτηση σε κωμωδία ερωτικής αναστάτωσης και συναισθηματικής αφύπνισης. Πίσω από τις ευφυείς παρεξηγήσεις, ένας άνδρας διεκδικεί την ελευθερία του κατασκευάζοντας την ανελευθερία μιας γυναίκας. Και μια άλλη γυναίκα, μαθημένη να υπηρετεί αθόρυβα, ανακαλύπτει πως δικαιούται επιτέλους να πρωταγωνιστήσει. Ο Ζυλιέν, επιτυχημένος οδοντίατρος, έχει επινοήσει σύζυγο και παιδιά για να απολαμβάνει τον έρωτα της Τόνιας χωρίς τις συνέπειες της δέσμευσης. Η υποτιθέμενη οικογένεια λειτουργεί σαν ακαταμάχητο άλλοθι: εκείνος εμφανίζεται δεσμευμένος από περιστάσεις τις οποίες δήθεν δεν ελέγχει. Όταν όμως η απελπισία της νεαρής γυναίκας την οδηγεί σε απόπειρα αυτοκτονίας, η βολική μυθοπλασία αποκτά πραγματικό ανθρώπινο κόστος. Η απόφασή του να την παντρευτεί δεν αρκεί. Το προηγούμενο ψέμα χρειάζεται τώρα σύζυγο, συνάντηση και διαζύγιο. Εδώ…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Στις όχθες του ποταμού, δίπλα στον νερόμυλο, η κόρη του μυλωνά περιμένει από τον αγαπημένο της την επιβεβαίωση μιας κοινής ζωής. Ο Πρίγκιπας έρχεται να αναγγείλει τον γάμο του με γυναίκα της τάξης του. Προσφέρει κοσμήματα και χρήματα, σαν να μπορούσε η πληγωμένη εμπιστοσύνη να αποζημιωθεί. Η αποκάλυψη της εγκυμοσύνης δεν ανατρέπει την απόφασή του. Η αποχώρησή του αφήνει πίσω μια ύπαρξη που αισθάνεται ότι της αφαιρέθηκε ολόκληρο το μέλλον Η σκηνή του χωρισμού αποτελεί τον δραματικό πυρήνα του έργου. Ο Πούσκιν αντιπαραθέτει δύο ασύμβατες γλώσσες: εκείνη της αφοσίωσης και εκείνη της κοινωνικά νομιμοποιημένης υπεκφυγής. Ο άνδρας επικαλείται τις δεσμεύσεις της καταγωγής του· η γυναίκα υπερασπίζεται όσα έζησαν. Η ταξική ανισότητα αποκτά έτσι σωματική παρουσία. Εκείνος διαθέτει τίτλο, περιουσία και δυνατότητα επιστροφής στην κανονικότητα. Εκείνη σηκώνει το βάρος της εγκατάλειψης και…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Στο σπίτι των Χάρινγκτον, κάθε ευγενική κουβέντα μπορεί να κρύβει μια επίθεση. Ο πατέρας και η μητέρα διεκδικούν ο καθένας τη δική του εξουσία, ενώ τα παιδιά προσπαθούν να αναπνεύσουν ανάμεσά τους. Ένας νεαρός Γερμανός δάσκαλος μπαίνει σε αυτό το σπίτι ελπίζοντας να βρει μια οικογένεια. Η παρουσία του αρκεί για να ακουστούν όσα οι άλλοι είχαν μάθει να σωπαίνουν. Ο Πίτερ Σάφερ έφερε την Άσκηση των πέντε δακτύλων στη σκηνή του Λονδίνου το 1958. Ο τίτλος της δανείζεται τη γλώσσα της μουσικής, όμως εδώ η άσκηση δεν υπόσχεται αρμονία. Πέντε πρόσωπα ζουν κοντά, εξαρτώνται το ένα από το άλλο και αδυνατούν να συναντηθούν. Κάθε κίνηση του ενός προκαλεί την αντίδραση κάποιου άλλου, σαν τα δάκτυλα ενός χεριού που υποχρεώνονται να παίξουν μαζί χωρίς να ακούνε την ίδια μελωδία. Ο Στάνλεϊ έχει χτίσει την οικονομική ασφάλεια της οικογένειας κατασκευάζοντας έπιπλα. Γνωρίζει την αξία της…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Στην έπαυλη των φον Γκέρλαχ, μια πόρτα μένει κλειστή δεκατρία χρόνια. Πίσω της ζει ο Φραντς, ένας άνθρωπος που επέστρεψε από τον πόλεμο αλλά δεν μπόρεσε να επιστρέψει στους ανθρώπους. Η Γερμανία έξω ανοικοδομείται, ενώ εκείνος επιμένει να τη φαντάζεται αφανισμένη. Με αυτή τη σκληρή αντίφαση ο Ζαν Πολ Σαρτρ αρχίζει τη δίκη μιας ολόκληρης εποχή. Ο ετοιμοθάνατος πατέρας συγκεντρώνει την κόρη του Λένι, τον νεότερο γιο του Βέρνερ και τη σύζυγό του Γιοχάννα για να ορίσει τη διαδοχή της βιομηχανικής του αυτοκρατορίας. Η οικογενειακή υπόθεση, όμως, δεν μπορεί να διευθετηθεί όσο ο πρωτότοκος παραμένει στον επάνω όροφο. Ο Φραντς βασάνισε ανθρώπους στον πόλεμο. Τώρα χρειάζεται να πιστεύει πως η πατρίδα του καταστράφηκε, ώστε οι πράξεις του να αποκτήσουν, έστω στη δική του αφήγηση, κάποιο τραγικό νόημα. Αν η Γερμανία ευημερεί, τι απομένει από τη δικαιολογία του; Το δωμάτιό του είναι…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Αυτή η πορεία δίνει στην ιστορία τη θεατρική της ένταση. Κάθε εύρημα μεταβάλλει όσα πιστεύαμε για τον νεκρό και για εκείνον που τον σκότωσε. Η σκηνική δύναμη βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη μεταβολή: ο άγνωστος δράστης, αρχικά μια απειλητική παρουσία, αποκτά παρελθόν. Ο θεατής καλείται να εξετάσει το έγκλημά του γνωρίζοντας πια τι του συνέβη, χωρίς να πάψει να λογαριάζει τι έκανε ο ίδιος. Ο Χολμς δεν αντιμετωπίζει το αίμα ως πρόσκληση για συγκίνηση. Ρωτά σε ποιον ανήκει, πώς βρέθηκε εκεί και ποιο συμπέρασμα επιτρέπει. Η αυστηρότητα της μεθόδου του συναρπάζει, γιατί αφαιρεί από το έγκλημα το πέπλο του τρόμου και του δίνει μορφή αναγνώσιμη. Μα έχει και το ανθρώπινο όριό της: μπορεί να αποκαλύψει τη διαδρομή ενός ανθρώπου ως τον φόνο, όχι να μετρήσει όλο το βάρος που κουβαλούσε. Γι’ αυτό η παρουσία του Γουάτσον είναι ουσιαστική. Ως γιατρός γνωρίζει την ευαλωτότητα του σώματος· ως…

Το έργο συνδέεται επίσης με την Ειρωνεία της τύχης, γνωστή διεθνώς ως The Irony of Fate, or Enjoy Your Bath!. Η θεατρική ιστορία των Μπραγκίνσκι και Ριαζάνοφ προηγήθηκε της κινηματογραφικής μεταφοράς. Издательство «Азбука», ISBN: 978-5-389-29893-4 © Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Η Πρωτοχρονιά υπόσχεται μια καινούργια αρχή, αλλά σπάνια μας λέει πόσο άβολα μπορεί να αρχίσει. Στο έργο των Μπραγκίνσκι και Ριαζάνοφ, ένας άνθρωπος ξυπνά σε ξένη πόλη, ανοίγει ξένη πόρτα με το δικό του κλειδί και βρίσκεται μπροστά σε μια γυναίκα που δικαίως τον θεωρεί εισβολέα. Από αυτό το απίθανο συμβάν γεννιέται μια κωμωδία με νεύρο, τρυφερότητα και μια ανησυχητική ερώτηση: πόσο δική μας είναι η ζωή που έχουμε οργανώσει; Ο Ζένια, χειρουργός τριάντα έξι ετών, πηγαίνει με τους φίλους του στα λουτρά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Το ποτό, η σύγχυση και ένα λάθος στο αεροδρόμιο τον στέλνουν από τη Μόσχα στο Λένινγκραντ. Εκεί δίνει στο…

00:00 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1Ο ΑΣΜΑ 30:42 2ο ΑΣΜΑ 38:46 3ο ΑΣΜΑ 47:41 4ο ΑΣΜΑ 57:05 5ο ΑΣΜΑ 1:16 6ο ΑΣΜΑ 1:24 7ο ΑΣΜΑ 1:31 8ο ΑΣΜΑ 1:38 9ο ΑΣΜΑ 1:47 10ο ΑΣΜΑ 1:55 11ο ΑΣΜΑ 2:03 12ο ΑΣΜΑ 2:10 13ο ΑΣΜΑ 2:19 14ο ΑΣΜΑ 2:28 15ο ΑΣΜΑ 2:37 16ο ΑΣΜΑ 2:45 17ο ΑΣΜΑ 2:54 18ο ΑΣΜΑ 3:02 19ο ΑΣΜΑ 3:10 20ο ΑΣΜΑ 3:18 21ο ΑΣΜΑ 3:26 22ο ΑΣΜΑ 3:35 23ο ΑΣΜΑ 3:44 24ο ΑΣΜΑ 3:53 25ο ΑΣΜΑ 4:02 26ο ΑΣΜΑ 4:12 27ο ΑΣΜΑ 4:20 28ο ΑΣΜΑ 4:28 29ο ΑΣΜΑ 4:37 30Ο ΑΣΜΑ 4:46 31Ο ΑΣΜΑ 5:12 32Ο ΑΣΜΑ 5:03 33Ο ΑΣΜΑ 5:12 34Ο ΑΣΜΑ 5: 21 Οι εννέα κύκλοι της Κόλασης του Δάντη Η «Κόλαση» του Δάντη είναι ένα ταξίδι προς τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής. Ο ποιητής, χαμένος σε ένα σκοτεινό δάσος, βρίσκει οδηγό τον Βιργίλιο και κατεβαίνει μαζί του στον Άδη. Εκείνος μοιάζει με τεράστιο χωνί κάτω από τη γη: όσο χαμηλότερα προχωρούν, τόσο στενεύει ο χώρος και τόσο βαρύτερα γίνονται τα αμαρτήματα που συναντούν. Οι τιμωρίες δεν είναι τυχαίες. Με εικόνες που μένουν στη μνήμη, ο Δάντης δείχνει τι συμβαίνει όταν μια ανθρώπινη αδυναμία κυριεύει ολόκληρη τη ζωή. Πριν από τους εννέα…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Η «Μανόν Λεσκό» δεν αφηγείται απλώς έναν μεγάλο έρωτα. Καταγράφει την αγωνιώδη πορεία δύο ανθρώπων που ζητούν από το πάθος να τους χαρίσει τα πάντα και τελικά του παραδίδουν τα πάντα. Ο Αββάς Πρεβό οδηγεί τους ήρωές του από την πρώτη έκσταση στην κοινωνική παρανομία και από εκεί στην εξορία, στην ερήμωση και στον θάνατο. Κάθε επιστροφή τους στη ζωή γίνεται η αρχή μιας βαθύτερης πτώσης. Ο νεαρός ιππότης ντε Γκριέ συναντά τη Μανόν ενώ εκείνη προορίζεται για το μοναστήρι. Η απόφαση να δραπετεύσουν μαζί γεννιέται σχεδόν πριν προλάβουν να γνωριστούν. Δεν ερωτεύονται μέσα στον χρόνο. Ερωτεύονται εναντίον του χρόνου. Καταφεύγουν στο Παρίσι, όπου η αρχική μέθη υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη, στη φιλοδοξία και στη διαφθορά. Η Μανόν αγαπά τον ντε Γκριέ, αλλά φοβάται τη στέρηση περισσότερο από την απιστία. Εκείνος συγχωρεί κάθε προδοσία, όχι από ψυχικό μεγαλείο, αλλά επειδή έχει μετατρέψει…

Στο έκτο πάτωμα μιας παρισινής πολυκατοικίας η ζωή ανεβαίνει λαχανιασμένη, με άδειες τσέπες και πεισματάρα όνειρα. Εκεί όπου το ενοίκιο γίνεται καθημερινός εφιάλτης, ο Αλφρέντ Ζερί ανακαλύπτει έναν απρόσμενο πλούτο: την ανθρώπινη παρουσία. Το γέλιο γεννιέται δίπλα στο δάκρυ και η κωμωδία αρνείται να αποκρύψει την κοινωνική πληγή που τη γέννησε. Γραμμένο το 1937, μέσα στο ταραγμένο κλίμα του Μεσοπολέμου, το έργο τοποθετείται σε μια φτωχική πολυκατοικία του Παρισιού. Η οικονομική κρίση έχει γονατίσει τους μικροαστούς και τους εργάτες, η ανεργία απειλεί κάθε βεβαιότητα και η Ευρώπη βαδίζει, σχεδόν υπνωτισμένη, προς μια νέα καταστροφή. Ωστόσο, ο Ζερί δεν γράφει πολιτική διακήρυξη. Παρατηρεί την Ιστορία από τα δωμάτια των ανθρώπων, από τα απλήρωτα νοίκια, τα άδεια πιάτα, τους καβγάδες στον κοινόχρηστο διάδρομο και τις μικρές ελπίδες που αρνούνται να πεθάνουν. Οι ένοικοι του έκτου πατώματος ζουν στριμωγμένοι, εκτεθειμένοι ο ένας στο βλέμμα του άλλου. Η ιδιωτική ζωή γίνεται σχεδόν αδύνατη. Κάθε πόρτα κρύβει μια…

Το λευκό κουνέλι δεν οδηγεί την Αλίκη μονάχα σε μια υπόγεια χώρα. Την παρασύρει σε έναν κόσμο όπου η λογική έχει παραφρονήσει, η εξουσία παίζει με τις λέξεις και η παιδική αθωότητα καλείται να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Ο Λιούις Κάρολ μεταμορφώνει το παραμύθι σε πνευματική εξέγερση. Και πίσω από το γέλιο αφήνει να ακουστεί μια ανησυχητική ερώτηση: ποιος αποφασίζει τελικά τι είναι λογικό; Η «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», που εκδόθηκε το 1865, γεννήθηκε στη βικτωριανή Αγγλία, σε μια κοινωνία αυστηρής ιεραρχίας, ηθικών απαγορεύσεων και πειθαρχημένης ανατροφής. Ο Κάρολ, μαθηματικός και βαθύς γνώστης της λογικής, δεν απορρίπτει τη λογική σκέψη. Σαρκάζει την παραμορφωμένη εκδοχή της: εκείνη που επιστρατεύεται από τους ενηλίκους για να επιβάλλει κανόνες χωρίς νόημα και απαιτήσεις χωρίς δικαιοσύνη. Η Χώρα των Θαυμάτων είναι ένας κόσμος παράλογος, αλλά όχι περισσότερο παράλογος από την πραγματικότητα που τον γέννησε. Η Αλίκη, κυνηγώντας το Λευκό Κουνέλι, πέφτει στη λαγουδότρυπα και εισέρχεται σε έναν τόπο όπου…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Η νύχτα αποκτά αγριότητα όταν το παρελθόν επιστρέφει για να απαιτήσει όσα του χρωστούν. Μια εξομολόγηση που δεν προλαβαίνει να ολοκληρωθεί και μια παλιά φωτογραφία που αρνείται να μείνει αθώα γίνονται οι δύο όψεις της ίδιας απειλής. Στην Άγρια νύχτα του Γιάννη Κανδήλα και στη Φωτογραφία του Φίλιππα Φιλίππου, το έγκλημα γεννιέται πολύ πριν ακουστεί ο πρώτος πυροβολισμός: γεννιέται μέσα στη σιωπή, στην ενοχή και στη μνήμη. Στην Άγρια νύχτα, δύο παλιοί φίλοι ξανασυναντιούνται ύστερα από χρόνια. Η χαρά της επανένωσης σβήνει σχεδόν αμέσως, όταν ο ένας ομολογεί πως φοβάται για τη ζωή του. Δεν πρόκειται για έναν αόριστο φόβο ούτε για μια στιγμιαία ταραχή. Είναι η αγωνία ενός ανθρώπου που αισθάνεται ότι το παρελθόν του έχει ήδη εκδώσει την καταδικαστική απόφαση. Πριν ο φίλος του καταλάβει την προέλευση της απειλής, το μοιραίο συμβαίνει και η εξομολόγηση μετατρέπεται σε μοναδικό νήμα…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Ορισμένα γράμματα δεν χάνονται επειδή παραπέφτουν σε κάποιο συρτάρι. Χάνονται επειδή η αλήθεια τους είναι βαρύτερη από την αντοχή εκείνων που θα τα διαβάσουν. Στο ψυχολογικό δράμα «Το χαμένο γράμμα» του Paul Vandenberghe, ένα ξεχασμένο κείμενο επιστρέφει από το παρελθόν και μετατρέπει την οικογενειακή έπαυλη σε αίθουσα μιας ανελέητης δίκης. Μόνο που αυτήν τη φορά δεν υπάρχουν ένορκοι, δικαστικές ενστάσεις και ασφαλή νομικά τεχνάσματα. Ο διακεκριμένος νομικός Πιερ Μάρτι επιστρέφει στο σπίτι του ύστερα από μια συντριπτική επαγγελματική ήττα. Η πελάτισσά του καταδικάστηκε για φόνο και μαζί με τη δική της ελευθερία φαίνεται να χάνεται κάτι από τη βεβαιότητα με την οποία εκείνος είχε οικοδομήσει ολόκληρη τη ζωή του. Δεν επιστρέφει απλώς κουρασμένος. Επιστρέφει ηττημένος από την αδυναμία του νόμου να ταυτιστεί πάντοτε με τη δικαιοσύνη. Το σπίτι, που θα έπρεπε να προσφέρει ανάπαυση,…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς Πόσο οξυγόνο χρειάζεται ένα όνειρο για να επιβιώσει μέσα στην καθημερινότητα; Στον Κόσμο του Νερού, ο Άλντο Νικολάι τοποθετεί έναν ευαίσθητο άνθρωπο απέναντι σε μια κοινωνία που βαφτίζει ωριμότητα την παραίτηση και ασφάλεια τον εγκλεισμό. Με πικρό χιούμορ και υποδόρια μελαγχολία, μετατρέπει το ενυδρείο ενός σπιτιού σε ολόκληρη φιλοσοφία ζωής. Το νερό γίνεται ελευθερία, αλλά και η σιωπηλή προειδοποίηση μιας ύπαρξης που ασφυκτιά. Ο Τσελεστίνο Βιόλα δεν είναι ένας επαναστάτης που κραυγάζει. Είναι κάτι πολύ πιο ευάλωτο και, ίσως, πολύ πιο επικίνδυνο για την κοινωνική τάξη: ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να πιστέψει στο νόημα όσων οι άλλοι θεωρούν αυτονόητα. Το γραφείο, η σταδιοδρομία, ο σταθερός μισθός, ο γάμος και η τακτοποιημένη ζωή δεν αποτελούν γι’ αυτόν στάδια ενηλικίωσης, αλλά διαδοχικούς θαλάμους εγκλεισμού. Η οικογένειά του τον πολιορκεί χωρίς να συνειδητοποιεί τη βιαιότητα…

Τέσσερις άγνωστοι φτάνουν ένα κρύο απόγευμα για μια γάτα που δεν θα εμφανιστεί ποτέ. Στην πραγματικότητα, κανείς τους δεν αναζητά ένα ζώο· αναζητούν μια παρουσία που θα διακόψει, έστω προσωρινά, τη σιωπή της ζωής τους. Στην Αγγελία, ο Γιώργος Σκούρτης μετατρέπει μια καθημερινή συναλλαγή σε τελετουργία εξομολόγησης. Και τότε αποδεικνύεται πως το δυσκολότερο τίμημα δεν είναι εκείνο που πληρώνουμε για να αποκτήσουμε κάτι, αλλά εκείνο που απαιτείται για να φανερώσουμε ποιοι είμαστε. Η Αγγελία, γραμμένη το 1972, γεννιέται μέσα σε μια Ελλάδα πολιτικά ασφυκτική και κοινωνικά μεταβαλλόμενη. Η δικτατορία έχει επιβάλει τη δημόσια σιωπή, ενώ η βίαιη αστικοποίηση έχει ήδη αρχίσει να διαλύει τους παλαιότερους δεσμούς της γειτονιάς και της κοινότητας. Οι άνθρωποι συνωστίζονται στις πόλεις, αλλά δεν συναντιούνται ουσιαστικά. Κατοικούν σε διπλανά διαμερίσματα και παραμένουν ξένοι. Ο Σκούρτης συλλαμβάνει αυτήν ακριβώς την αντίφαση: όσο μικραίνουν οι αποστάσεις ανάμεσα στα σώματα, τόσο μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στις ψυχές. Η…

© Το υλικό δημοσιεύεται αποκλειστικά για λόγους διάσωσης, διατήρησης και προβολής της πολιτιστικής και ραδιοφωνικής μας κληρονομιάς. Η φτώχεια δεν μπαίνει πάντοτε από την πόρτα ως συμφορά. Κάποτε εισβάλλει ως δήμιος, κρατώντας στα χέρια της ένα χρέος, μια υπογραφή και μια κοινωνικά άψογη πρόταση που κρύβει μέσα της τον εξευτελισμό. Στα Χίλια Φράγκα Αμοιβή, ο Βίκτωρ Ουγκώ μετατρέπει το δράμα μιας απειλούμενης οικογένειας σε αμείλικτη δίκη ενός κόσμου όπου ο έντιμος πεινά και ο αδίστακτος απολαμβάνει υπόληψη. Και στο εδώλιο δεν κάθεται ένας άνθρωπος, αλλά ολόκληρη η αστική ηθική. Το έργο γράφτηκε το 1866, κατά την εξορία του Ουγκώ στο Γκέρνσεϊ, και δεν παρουσιάστηκε όσο εκείνος ζούσε. Η αναμονή αυτή δεν ήταν τυχαία. Ο συγγραφέας γνώριζε ότι το δράμα του δεν χάιδευε την εποχή του, αλλά την κατηγορούσε. Πίσω από τη μελοδραματική του επιφάνεια λειτουργεί ένας επικίνδυνα καθαρός πολιτικός συλλογισμός: όταν ο νόμος υπηρετεί την ιδιοκτησία και όχι τον άνθρωπο, η νομιμότητα μπορεί να γίνει η πιο καλοχτενισμένη μορφή…

Ένα ρολόι δεν μετρά μονάχα τις ώρες. Καταγράφει αναβολές, συμβιβασμούς και σιωπές, ώσπου οι δείκτες του να φτάσουν στην ώρα της αναμέτρησης. Στο έργο της Γαλάτειας Σαράντη η οικογενειακή γαλήνη δεν καταρρέει από μια ξαφνική συμφορά, αλλά από την επιστροφή ενός ανθρώπου που γνωρίζει πόσο εύκολα η ανάγκη μετατρέπεται σε υποταγή. Γραμμένοι το 1966 και μεταφερμένοι στο ραδιόφωνο την επόμενη χρονιά, Οι δείκτες του ρολογιού ανήκουν σε μια εποχή κατά την οποία η ελληνική κοινωνία αγωνιζόταν να διατηρήσει την εικόνα της ηθικής της συνοχής, ενώ στο εσωτερικό της ήδη μετακινούνταν αξίες, επιθυμίες και ταξικές προσδοκίες. Η Γαλάτεια Σαράντη, πρώτη γυναίκα που έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, δεν αντιμετωπίζει την οικογένεια ως ασφαλές καταφύγιο. Την εξετάζει σαν έναν ζωντανό οργανισμό που μπορεί να νοσήσει από όσα αρνείται να ομολογήσει. Ο Ιάκωβος και η Άννα ζουν με τα τρία παιδιά τους μια συνηθισμένη ζωή, δίχως πολυτέλειες αλλά και δίχως φανερές εκρήξεις. Η ισορροπία τους στηρίζεται περισσότερο στη συνήθεια παρά στη…

Δύο εγκλήματα, δύο κλειστοί κόσμοι, δύο κοινωνίες που εκπαιδεύτηκαν να κρύβουν όσα δεν αντέχουν να ομολογήσουν. Στα σκωτσέζικα Highlands η σιωπή απλώνεται σαν ομίχλη επάνω από έναν νεκρό· στο Μανχάταν, η οικογενειακή αγάπη μετατρέπεται σε ασφυκτικό δωμάτιο. Ο Ρόντερικ Γουίλκινσον και ο Χιου Πέντεκοστ δεν ερευνούν μόνο ποιος διέπραξε το έγκλημα. Αναζητούν την ηθική στιγμή κατά την οποία οι άνθρωποι έπαψαν να αντιστέκονται στο κακό. Στο «Όλοι πεθαίνουν μια μέρα» του Ρόντερικ Γουίλκινσον, η είσοδος του Άντριου Γκάρσαϊντ στην απομονωμένη περιοχή του Φάντενφουτ θυμίζει κάθοδο σε έναν τόπο όπου η πραγματικότητα υπακούει σε άγραφους νόμους. Ο δημοσιογράφος των «Καθημερινών Χρονικών της Γλασκόβης» πηγαίνει στα Highlands αναζητώντας ανάπαυση από την εγκληματική σκληρότητα της πόλης. Πριν ακόμη φτάσει στο ξενοδοχείο, όμως, βλέπει αστυνομικούς να μεταφέρουν έναν νεκρό άντρα. Αργότερα, όταν ρωτά τους κατοίκους, συναντά μια ομοιόμορφη και αφύσικη άγνοια: κανείς δεν είδε, κανείς δεν γνωρίζει, σχεδόν κανένα γεγονός δεν…

Τρεις μουσικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια εξουσία που δεν φοβάται μονάχα τις λέξεις, αλλά και καθετί που μπορεί να ξυπνήσει τη συνείδηση. Κρατούν ένα μήνυμα που πρέπει να φτάσει στους ανθρώπους, όμως διαφωνούν για τον τρόπο της μετάδοσής του. Και ενώ ο κίνδυνος πλησιάζει, η κοινή τους αλήθεια κατακερματίζεται σε τρεις αντιμαχόμενες βεβαιότητες. Γραμμένοι και πρωτοπαρουσιασμένοι το 1972 από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν, Οι Μουσικοί γεννήθηκαν μέσα στη βαριά σιωπή της δικτατορίας. Ο Γιώργος Σκούρτης δεν κατονομάζει τον ιστορικό χρόνο. Τον αφήνει αόριστο, ώστε να γίνεται διαρκής. Ωστόσο, το ελληνικό κοινό της εποχής μπορούσε να αναγνωρίσει πίσω από το σκοτεινό περιβάλλον τη λογοκρισία, τον φόβο, την κρατική βία και την απειλή που συνόδευε κάθε ελεύθερη φωνή. Οι τρεις περιθωριακοί λαϊκοί μουσικοί δεν βρίσκονται στη σκηνή για να ψυχαγωγήσουν. Η μουσική τους αποτελεί γλώσσα, μνήμη και πράξη αντίστασης. Το μήνυμα που μεταφέρουν δεν αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο, επειδή ο Σκούρτης ενδιαφέρεται περισσότερο…

Στην Κερένια Κούκλα ο έρωτας δεν εισβάλλει θορυβωδώς. Γλιστρά μέσα στο δωμάτιο μιας άρρωστης γυναίκας, ανακατεύεται με τη μυρωδιά των φαρμάκων και περιμένει τη στιγμή που η ανθρώπινη άμυνα θα λυγίσει. Ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος πλάθει ένα δράμα όπου η επιθυμία, η ενοχή και ο θάνατος δεν διαδέχονται απλώς το ένα το άλλο, αλλά συνυπάρχουν σαν τρεις αθέατες δυνάμεις που διεκδικούν την ίδια ψυχή. Βρισκόμαστε στην Αθήνα του 19ου αιώνα, γύρω από τον λόφο του Φιλοπάππου, σε μια πόλη που διατηρεί ακόμη τη μορφή μιας κλειστής κοινωνίας. Τα σπίτια είναι μικρά, οι ανθρώπινες ζωές εκτεθειμένες στα βλέμματα και η αρρώστια δεν αποτελεί μόνο σωματική δοκιμασία. Μεταβάλλεται σε κοινωνικό στίγμα, σε οικογενειακό βάρος, κάποτε ακόμη και σε σιωπηλή καταδίκη. Στο κέντρο του έργου βρίσκεται η Βεργινία, μια νέα γυναίκα εύθραυστη, αναιμική, πλασμένη σχεδόν από κερί. Δεν είναι, όμως, άψυχη κούκλα. Κάτω από την εξασθενημένη της παρουσία λειτουργεί μια οδυνηρή διαύγεια. Παρατηρεί τον άνδρα της, τον Νίκο, και τη Λιόλια, τη νεαρή…

Μια λαϊκή αυλή, τρεις άνδρες με το ίδιο ονοματεπώνυμο και μια νεαρή γυναίκα που εισβάλλει απρόσκλητη, αρκούν για να στηθεί ένας ολόκληρος μηχανισμός κοινωνικής αναστάτωσης. Στην Κόμισσα της Φάμπρικας, οι Γιαλαμάς και Πρετεντέρης μετατρέπουν την παρεξήγηση σε πολιτικό σχόλιο και το γέλιο σε αποκαλυπτικό βλέμμα πάνω στη μετεμφυλιακή Ελλάδα. Κάτω από την ευθυμία της φαρσοκωμωδίας πάλλεται ένας κόσμος ταξικών διαφορών, κρατικής αυθαιρεσίας και ανθρώπων που αναζητούν μια θέση στη ζωή. Και αυτή ακριβώς η υπόγεια ένταση διατηρεί το έργο ζωντανό. Η μεγάλη αυλή όπου κατοικούν τα τρία ξαδέλφια με το κοινό ονοματεπώνυμο, Χρήστος Δελημάνης, δεν αποτελεί μόνο τον χώρο της δράσης. Είναι μια μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας: στενόχωρη, θορυβώδης, γεμάτη βλέμματα, υποψίες, καβγάδες και αλληλεξαρτήσεις. Οι άνθρωποι γνωρίζουν τα μυστικά των άλλων, σχολιάζουν τις αποτυχίες τους, συγκρούονται, αλλά παραμένουν δεμένοι από την κοινή μοίρα. Το εύρημα των τριών ομώνυμων προσώπων είναι εξαιρετικά λειτουργικό. Το ίδιο όνομα…

Μια τράπουλα ανοίγει πάνω στο τραπέζι και μαζί της αποκαλύπτονται οικογενειακές πληγές, κοινωνικές φιλοδοξίες και κρυμμένες ματαιώσεις. Στη Χαρτοπαίχτρα, ο Δημήτρης Ψαθάς μετατρέπει το καθημερινό γέλιο σε αιχμηρό όργανο κοινωνικής παρατήρησης. Η κωμωδία του διαθέτει τη ζωηράδα της λαϊκής φάρσας, αλλά κάτω από τις παρεξηγήσεις της αναπνέει η αγωνία ενός σπιτιού που χάνει σταδιακά το κέντρο του. Η Αλέκα είναι σύζυγος, μητέρα και κυρία ενός αξιοπρεπούς αστικού σπιτιού. Θα περίμενε κανείς να αποτελεί τον συνεκτικό δεσμό της οικογένειας. Εκείνη, όμως, έχει παραδώσει την καθημερινότητά της στην τράπουλα. Παίζει αδιάκοπα, παραμελεί τις υποχρεώσεις της και αντιμετωπίζει κάθε οικογενειακή κρίση σαν ενοχλητική διακοπή μιας παρτίδας που θεωρεί σημαντικότερη από την ίδια τη ζωή. Ο Ψαθάς δεν πλάθει μια μονοδιάστατη, ανεύθυνη γυναίκα. Πίσω από την επιθετικότητα, την ακαταδεξία και τη μανία της Αλέκας διακρίνεται ένα υπαρξιακό κενό. Η χαρτοπαιξία τής προσφέρει ένταση, προσμονή, ανταγωνισμό και την ψευδαίσθηση ότι ορίζει…

«Το Μυστήριο του Σίταφορντ» (τίτλος πρωτοτύπου: The Sittaford Mystery), το οποίο κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ και ως The Murder at Hazelmoor, είναι ένα από τα πιο ατμοσφαιρικά αστυνομικά μυθιστορήματα της Agatha Christie (εκδόθηκε το 1931). Αν και συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως διήγημα, πρόκειται για πλήρες μυθιστόρημα, στο οποίο δεν πρωταγωνιστούν οι κλασικοί ντετέκτιβ της συγγραφέως (Ηρακλής Πουαρό ή Μις Μαρπλ), αλλά η νεαρή και δυναμική Έμιλι Τρεφούσις. 👥 Οι Κύριοι Χαρακτήρες (The Characters) Έμιλι Τρεφούσις (Emily Trefusis): Η πραγματική ηρωίδα της ιστορίας. Έξυπνη, επίμονη, με τρομερή αυτοπεποίθηση. Αρνείται να πιστέψει την ενοχή του αρραβωνιαστικού της και διεξάγει μια παράλληλη, ιδιωτική έρευνα που ξεπερνά αυτή της αστυνομίας. Τσαρλς Έντερμπι (Charles Enderby): Δημοσιογράφος από το Λονδίνο που φτάνει στην περιοχή για το ρεπορτάζ του φόνου. Γίνεται ο «βοηθός» της Έμιλι, την οποία θαυμάζει (και ερωτεύεται κρυφά). Καπετάνιος Τρεβέλιαν (Captain Joseph Trevelyan): Το θύμα. Ένας πλούσιος, ιδιότροπος, φιλάργυρος και…

Σ’ ένα απομονωμένο νησί του Αιγαίου, ο θάνατος δεν κλείνει έναν λογαριασμό· τον ανοίγει. Ένας γιος αναζητεί τον πατέρα που τον αρνήθηκε, μια γυναίκα υπερασπίζεται την οδυνηρή αλήθεια κι ένας νεκρός συγγραφέας εξακολουθεί να εξουσιάζει τους ζωντανούς. Στο Το δώρο της Μέδουσας, ο Πίτερ Λέβιν Σάφερ μεταφέρει την αρχαία τραγωδία στη σύγχρονη συνείδηση και μας αναγκάζει να κοιτάξουμε κατάματα το αγριότερο ερώτημα: πότε η αξίωση για δικαιοσύνη μετατρέπεται σε λατρεία της εκδίκησης; Ο Έντουαρντ Ντάμσον, διάσημος και ακραία ιδιόρρυθμος θεατρικός συγγραφέας, έχει πεθάνει βίαια στο σπίτι του στην Ελλάδα. Μετά τον θάνατό του φτάνει ο Φίλιπ, ο νόθος γιος που εκείνος ουδέποτε αναγνώρισε. Αμερικανός ακαδημαϊκός, μελετητής και θαυμαστής του έργου του, επιθυμεί να γράψει τη βιογραφία του. Πίσω από την επιστημονική του επιμονή, όμως, κρύβεται η αρχέγονη ανάγκη του εγκαταλειμμένου παιδιού: να επινοήσει εκ των υστέρων έναν πατέρα που να αξίζει να αγαπηθεί. Η Έλεν, χήρα του Έντουαρντ, συμφωνεί να μιλήσει υπό έναν σκληρό όρο. Ο…

Ένας κόσμος από σίδερα, λάσπη, απαγορεύσεις και ανθρώπινα υπολείμματα. Στο Νεκροταφείο των αυτοκινήτων, ο Φερνάντο Αραμπάλ δεν αναπαριστά απλώς μια κατεστραμμένη κοινωνία· στήνει μια βλάσφημη λειτουργία μέσα στα ερείπιά της. Εκεί όπου ο πολιτισμός έχει σαπίσει, η μουσική γίνεται αδίκημα, η καλοσύνη ύποπτη και η θυσία το τελευταίο καταφύγιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Γραμμένο το 1958, το έργο γεννιέται στη σκιά ενός ευρωπαϊκού κόσμου που είχε γνωρίσει τον πόλεμο, τα στρατόπεδα, τις δικτατορίες και τη συστηματική ταπείνωση του ανθρώπου. Ο Ισπανός Αραμπάλ κουβαλούσε μέσα του το τραύμα του Εμφυλίου και την εξαφάνιση του πατέρα του από το καθεστώς του Φράνκο. Ζώντας αυτοεξόριστος στη Γαλλία, συνάντησε το Θέατρο του Παραλόγου, αλλά δεν περιορίστηκε στην ψυχρή διαπίστωση ότι η ζωή στερείται νοήματος. Πρόσθεσε κραυγή, σάρκα, παιδικότητα, βία και τελετουργία, προαναγγέλλοντας την εκρηκτική αισθητική του Πανικού Θεάτρου. Η δράση τοποθετείται σε μια απέραντη χωματερή παλιών αυτοκινήτων. Τα κουφάρια των οχημάτων έχουν…

Ένα επαρχιακό σπίτι, τακτοποιημένο σαν να μην το άγγιξε ποτέ η αταξία της επιθυμίας, παραδίδεται ξαφνικά στη θύελλα. Η Νόρα εισβάλλει στη ζωή του σαν θερμός άνεμος που αναστατώνει σώματα, συνειδήσεις και βεβαιότητες. Στο Μπουρίνι του Δημήτρη Μπόγρη, η καταιγίδα δεν ξεσπά μόνο στον ουρανό· γεννιέται μέσα στον άνθρωπο, εκεί όπου το καθήκον συγκρούεται με το πάθος και η σιωπή γίνεται επικίνδυνη. Γραμμένο και πρωτοπαρουσιασμένο στα μέσα της δεκαετίας του 1930, το Μπουρίνι ανήκει στην ισχυρή παράδοση της νεοελληνικής ηθογραφίας, χωρίς να περιορίζεται στη γραφική απεικόνιση μιας επαρχιακής ζωής. Ο Δημήτρης Μπόγρης χρησιμοποιεί το κλειστό κοινωνικό περιβάλλον ως δραματικό εργαστήριο. Μέσα του εξετάζει την επιθυμία, την καταπίεση, την οικογενειακή εξουσία και τον φόβο απέναντι στην κοινή γνώμη. Η ιστορία εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού στο ήρεμο σπιτικό του επαρχιώτη φαρμακοποιού Φούτση. Η φαινομενική τάξη διαταράσσεται με την άφιξη της Νόρας, της νεαρής ανιψιάς από την πόλη. Όμορφη, ζωντανή και…

00:00 Πρόλογος 01:20 Ο Σωσίας – Γιάννης Φίλιππας 1:16 Το μοιραίο λάθος – Γιάννης Φίλιππας 1:49:00 Επίλογος Το έγκλημα στο θέατρο αποκτά ουσιαστικό βάρος όταν παύει να είναι ένα νοητικό παιχνίδι αναζήτησης του ενόχου και μετατρέπεται σε ανατομία της ανθρώπινης ευθύνης. Στον Σωσία και στο Μοιραίο λάθος, ο Γιάννης Φίλιππας δεν περιορίζεται στην κατασκευή δύο ιστοριών μυστηρίου. Κατεβαίνει στα υπόγεια της συνείδησης, εκεί όπου οι παλιές πράξεις, οι κοινωνικοί φόβοι και τα ανείπωτα πάθη περιμένουν την ώρα της επιστροφής τους. Στον Σωσία, ο Άρης Νομικός εμφανίζεται ως άνθρωπος κοινωνικά θωρακισμένος. Διαθέτει θέση, οικονομική άνεση και τη βεβαιότητα ότι μπορεί να οργανώνει τη ζωή του σύμφωνα με το συμφέρον του. Ο λευκός γάμος του με τη νεαρή Δάφνη, με σκοπό την απόκτηση μιας κληρονομιάς, φανερώνει έναν κόσμο όπου ακόμη και η συζυγική ένωση μπορεί να μετατραπεί σε συναλλαγή. Εκεί όπου κανονικά θα έπρεπε να κατοικούν η εμπιστοσύνη και η αλήθεια, εγκαθίσταται ένας προσεκτικά υπολογισμένος συμβιβασμός. Η εμφάνιση ενός…

Μέσα στη νύχτα της Θήβας ακούγονται μουσικές από ταβέρνες, βήματα φρουρών και η φωνή ενός νεκρού που δεν μπορεί να ησυχάσει. Ο Ζαν Κοκτώ παίρνει τον μύθο του Οιδίποδα και τον απογυμνώνει από τη μαρμάρινη ιερότητα με την οποία τον σκέπασε η σχολική παράδοση. Οι ήρωες εδώ ιδρώνουν, φοβούνται, ζηλεύουν, κουράζονται, επιθυμούν. Οι θεοί δεν κατοικούν σε σύννεφα· κινούνται μέσα στους τοίχους, στα όνειρα, στα νεύρα και στις συμπτώσεις. Η «Καταχθόνια Μηχανή» του Jean Cocteau ξεκινά σαν νυχτερινός εφιάλτης. Δύο στρατιώτες περιμένουν πάνω στα τείχη και μιλούν για φαντάσματα, βρικόλακες και τη Σφίγγα με τρόπο σχεδόν καθημερινό. Κι όμως μέσα σε αυτή την απλότητα κρύβεται ο τρόμος. Το φάντασμα του Λάιου εμφανίζεται μέσα από τους τοίχους σαν ψυχή παγιδευμένη ανάμεσα στους κόσμους, προσπαθώντας απεγνωσμένα να αποτρέψει το αναπόφευκτο. Ήδη από τις πρώτες σκηνές, ο θεατής καταλαβαίνει πως η τραγωδία δεν θα έρθει — έχει ήδη αρχίσει. Ο Κοκτώ γράφει το έργο το 1934, σε μια Ευρώπη που βαδίζει προς την καταστροφή. Ο φασισμός…

Ο φόνος έχει τιμωρηθεί, ο φονιάς έχει εκτίσει την ποινή του, αλλά η αλήθεια παραμένει ελεύθερη και επικίνδυνη. Στον Φονιά, ο Μήτσος Ευθυμιάδης κλείνει τέσσερις ανθρώπους μέσα σε ένα μικροαστικό σπίτι και τους υποχρεώνει να αναμετρηθούν με όσα απέκρυψαν ακόμη και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Η βροχή έξω δεν εξαγνίζει· πολιορκεί. Και η οικογενειακή συνάντηση μετατρέπεται σε δικαστήριο χωρίς αθώους. Ο Σάββας επιστρέφει έπειτα από δώδεκα χρόνια φυλάκισης για έναν φόνο που διέπραξε σε κατάσταση ψυχικού βρασμού. Μαζί με τον παλιό συγκρατούμενό του, τον Ταρζάν, περνά το κατώφλι του σπιτιού όπου ζουν η αδελφή του, Μαρία, και ο σύζυγός της, Γιάννης. Δεν έρχεται για συμφιλίωση ούτε για να διεκδικήσει μια θέση στη φαινομενικά τακτοποιημένη ζωή τους. Έρχεται για να ξηλώσει την επίσημη εκδοχή του παρελθόντος. Ο Ευθυμιάδης δανείζεται τον μηχανισμό του αστυνομικού θρίλερ, αλλά δεν ενδιαφέρεται μόνο για την αποκάλυψη ενός ενόχου. Κάθε νέα πληροφορία μετατοπίζει το βάρος της ευθύνης, μέχρις ότου η λέξη φονιάς παύει να…

Μια βασιλική επιθυμία γίνεται κρατικός νόμος και μια ανθρώπινη συνείδηση μετατρέπεται σε πολιτικό έγκλημα. Στον Άνθρωπο για όλες τις εποχές, ο Ρόμπερτ Μπολτ δεν ανασυνθέτει απλώς μια αιματηρή σελίδα της αγγλικής Ιστορίας. Στήνει μια πνευματική αναμέτρηση ανάμεσα στην εξουσία που απαιτεί υποταγή και στον άνθρωπο που αρνείται να παραδώσει το έσχατο οχυρό του: το δικαίωμα να μη διαψεύσει τον εαυτό του. Ο Ρόμπερτ Μπολτ, Άγγλος δραματουργός και βασικός σεναριογράφος του Ντέιβιντ Λην, γνώρισε το 1960 τη μεγάλη θεατρική επιτυχία του με τον Άνθρωπο για όλες τις εποχές. Πρόκειται για ένα έργο συντηρητικά πρωτοποριακό, γραμμένο με σκηνική δεξιοτεχνία, ιστορική ακρίβεια και υποδειγματική οικονομία. Η θεατρική του δύναμη δεν στηρίζεται στην εξωτερική δράση, αλλά στην αργή, ανελέητη πολιορκία μιας συνείδησης. Στην Αγγλία του 16ου αιώνα, ο Ερρίκος Η΄ επιθυμεί να ακυρώσει τον γάμο του με την Αικατερίνη της Αραγονίας, ώστε να παντρευτεί την Άννα Μπολέιν και να αποκτήσει τον πολυπόθητο διάδοχο. Πίσω από το ερωτικό πάθος…

Μια πολυκατοικία στην Κυψέλη, μια αυταρχική οικοδέσποινα και μια Ελληνίδα μεταμφιεσμένη σε Ιταλίδα αρκούν για να στηθεί μια από τις πιο εύστοχες κωμικές παγίδες του νεοελληνικού θεάτρου. Ο Νίκος Τσιφόρος και ο Πολύβιος Βασιλειάδης δεν γελούν απλώς με τη ξενομανία· αποκαλύπτουν την ανασφάλεια που την τροφοδοτεί. Πίσω από τις ιταλικές λέξεις, τις προσποιήσεις και τα οικογενειακά τεχνάσματα κρύβεται μια κοινωνία που δυσκολεύεται να αποδεχθεί τον εαυτό της. Στη «Μια Ιταλίδα στην Κυψέλη», το ψέμα δεν εισβάλλει στην οικογένεια ως ηθική εκτροπή, αλλά ως μέσο άμυνας απέναντι σε μια εξουσία παράλογη και σχεδόν απόλυτη. Ο Αντώνης επιστρέφει από την Ιταλία μαζί με την αγαπημένη του Μπιάνκα. Εκείνη είναι Ελληνίδα, πρέπει όμως να παρουσιαστεί ως Ιταλίδα για να γίνει δεκτή από την Τούλα, την αδελφή του Αντώνη, η οποία ελέγχει την οικογενειακή περιουσία και μαζί της τις ζωές των υπολοίπων. Η δραματουργική ευφυΐα των συγγραφέων βρίσκεται στην απλότητα της σύλληψης. Μια ψεύτικη εθνικότητα αρκεί για να αποδιοργανώσει ένα…

Μια γυναίκα σαράντα ετών αποφασίζει ότι το πένθος της τελείωσε. Η οικογένειά της, όμως, θεωρεί πως μαζί με τον σύζυγό της οφείλει να έχει ενταφιάσει και το δικαίωμά της στον έρωτα. Στο «Σαράντα και…», ο Αλέκος Σακελλάριος και ο Χρήστος Γιαννακόπουλος στήνουν μια φωτεινή αστική κωμωδία γύρω από μια σκληρή κοινωνική απαίτηση: η γυναίκα μπορεί να ζήσει ξανά, αρκεί να ζήσει όπως αποφασίζουν οι άλλοι. Η Τζένη Πετρομιχάλη είναι μια ευκατάστατη χήρα που έχει πενθήσει επί δύο χρόνια τον άντρα της, τηρώντας με υποδειγματική συνέπεια όσα απαιτεί η κοινωνική της τάξη. Κάποια στιγμή, όμως, η ζωή επιστρέφει. Η Τζένη θέλει να γελάσει, να βγει, να αισθανθεί όμορφη και να θυμηθεί ότι παραμένει γυναίκα με ανάγκες και επιθυμίες. Η γνωριμία της με τον Τάκη, έναν κομψό βιολιστή που εργάζεται σε κέντρο διασκέδασης, ανοίγει μπροστά της μια δυνατότητα ευτυχίας απαλλαγμένης από οικογενειακούς υπολογισμούς. Ο έρωτάς τους δεν είναι νεανικός παροξυσμός. Διαθέτει τη διακριτικότητα δύο ανθρώπων που γνωρίζουν ότι κάθε ουσιαστικό…

Στην «Παναγιά» του Λιάκου Χριστογιαννόπουλου το ιερό κατεβαίνει από το τέμπλο και αποκτά ανθρώπινη φωνή. Η μορφή της Θεοτόκου διασχίζει τα Θεία Πάθη, τη συλλογική μνήμη του ελληνισμού και τις ταπεινές ανάγκες της καθημερινότητας. Δεν είναι μόνο η Μητέρα του Θεού. Είναι η μάνα κάθε αδικοχαμένου παιδιού, η σιωπηλή συνοδοιπόρος του πονεμένου ανθρώπου, η έσχατη επίκληση όταν η λογική δεν έχει πια απάντηση. Ο Λιάκος Χριστογιαννόπουλος δεν οικοδομεί ένα θεατρικό έργο συμβατικής πλοκής. Δημιουργεί μια σκηνική σύνθεση μνήμης, πίστης και ιστορικής εμπειρίας, όπου ο δραματικός χρόνος δεν κινείται ευθύγραμμα, αλλά κυκλικά. Από τον Γολγοθά περνά στον Επιτάφιο Θρήνο, από εκεί στους εθνικούς αγώνες και, τέλος, επιστρέφει στο ξωκλήσι, στο καράβι, στο προσκέφαλο του αρρώστου και στην προσευχή του ξενιτεμένου. Η Παναγιά γίνεται το αθέατο νήμα που συνδέει το θείο δράμα με την ανθρώπινη δοκιμασία. Πρώτος και ισχυρότερος άξονας είναι η μάνα μπροστά στο νεκρό παιδί της. Τα Εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής και οι λογοτεχνικές…

Η Κοίμησις της Θεοτόκου του Ανδρέα Καραντώνη δεν ανεβαίνει στη σκηνή για να αφηγηθεί έναν θάνατο, αλλά για να αναμετρηθεί με το αίνιγμά του. Μέσα στην κατανυκτική σιωπή του ραδιοφώνου, η ανθρώπινη οδύνη συναντά την προσδοκία της αιωνιότητας. Ο λόγος γίνεται προσευχή και η ακρόαση μεταβάλλεται σε εσωτερική τελετουργία. Το έργο, ηχογραφημένο το 1968 για το Θέατρο της Τετάρτης του ΕΙΡ, δεν ακολουθεί τη συμβατική αρχιτεκτονική μιας θεατρικής μυθοπλασίας. Δεν στηρίζεται στην κοσμική δράση, στη σύγκρουση συμφερόντων ή στην ανατροπή. Ο Καραντώνης οικοδομεί μια ραδιοφωνική αναπαράσταση του ιερού γεγονότος, συνθέτοντας εκκλησιαστικά κείμενα, χριστιανική παράδοση, υμνολογικό λόγο και λαϊκή ευσέβεια. Η Θεοτόκος πλησιάζει στο τέλος της επίγειας πορείας Της. Οι Απόστολοι συγκεντρώνονται γύρω από την κλίνη Της, όχι μόνο ως μαθητές του Χριστού, αλλά και ως άνθρωποι που δοκιμάζονται από τον αποχωρισμό. Εδώ βρίσκεται ο ουσιαστικός δραματικός πυρήνας: η πίστη τους γνωρίζει την υπόσχεση της αιώνιας ζωής, ενώ η ανθρώπινη φύση…

Εισαγωγή χωρίς αποκάλυψη Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από το πρόσωπο ενός ανθρώπου που εμφανίζεται όμορφος, ευγενικός και άξιος της εμπιστοσύνης μας; Και πόσο πραγματικά γνωρίζουμε εκείνον με τον οποίο αποφασίζουμε να μοιραστούμε τη ζωή μας; Η ιστορία του Σίντι Νουμάν, από τον μαγικό και σκοτεινό κόσμο των Χιλίων και Μίας Νυχτών, αρχίζει ως η εξομολόγηση ενός άνδρα που πίστεψε ότι η τύχη τού είχε χαρίσει μια γυναίκα εξαιρετικής ομορφιάς. Πολύ γρήγορα όμως, μια παράξενη καθημερινή συνήθεια γεννά μέσα του την πρώτη υποψία. Δεν πρόκειται για μια θεαματική πράξη ούτε για κάποια ολοφάνερη απειλή. Είναι μια μικρή λεπτομέρεια στο οικογενειακό τραπέζι. Ένα σχεδόν ασήμαντο ίχνος, πίσω από το οποίο φαίνεται να αναπνέει ένα μυστικό πολύ μεγαλύτερο από τον ίδιο. Ο Σίντι Νουμάν αρχίζει να παρατηρεί. Ύστερα αποφασίζει να ακολουθήσει τη γυναίκα του μέσα στη νύχτα. Από εκείνη τη στιγμή, ο οικείος κόσμος του γάμου, του σπιτιού και της ανθρώπινης εμπιστοσύνης μετατρέπεται σε έναν τόπο όπου τίποτε δεν είναι αυτό που φαίνεται. Η…

Ένα μικρό μαύρο τετράδιο μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνο από μια επανάσταση. Στο «Απαγορευμένο τετράδιο» η Άλμπα Ντε Σέσπεντες δεν γράφει απλώς την ιστορία μιας γυναίκας που κρατά ημερολόγιο. Φωτίζει τη στιγμή όπου ένας άνθρωπος κοιτάζει για πρώτη φορά την ίδια του τη ζωή και αναρωτιέται αν την έζησε πραγματικά ή απλώς υπηρέτησε τους ρόλους που του επέβαλαν. Η Ρώμη της δεκαετίας του 1950 μοιάζει να έχει αφήσει πίσω της τα ερείπια του πολέμου, όμως μέσα στα σπίτια επιβιώνουν άλλου είδους ερείπια: οι σιωπές, οι συμβιβασμοί, οι αόρατες θυσίες. Η Βαλέρια Κοσάτι είναι 43 ετών, σύζυγος, μητέρα δύο μεγάλων παιδιών και εργαζόμενη γυναίκα. Στα μάτια όλων έχει μια γεμάτη ζωή. Στην πραγματικότητα δεν της ανήκει ούτε ένα κομμάτι της. Η αγορά ενός μαύρου τετραδίου μια Κυριακή γίνεται η πρώτη της μικρή ανταρσία. Δεν αγοράζει χαρτί. Αγοράζει χώρο. Έναν χώρο όπου δεν είναι η γυναίκα του Μικέλε, η μητέρα της Μιρέλλας και του Ρικάρντο, η υπάλληλος, η νοικοκυρά. Είναι ξανά η Βαλέρια. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη αποκάλυψη του…

Ένας υπηρέτης οργανώνει τα πάντα με τη λεπτότητα στρατηγού και ένας αφέντης τα καταστρέφει με την ορμή ενθουσιασμένου παιδιού. Στον «Ασυλλόγιστο», κάθε λύση γεννά καινούργιο αδιέξοδο, κάθε μυστικό αποκαλύπτεται την ακατάλληλη στιγμή και κάθε θρίαμβος ανατρέπεται λίγο πριν ολοκληρωθεί. Ο Μολιέρος μετατρέπει την ανθρώπινη απερισκεψία σε μηχανή αδιάκοπου θεατρικού χάους. Ο νεαρός Λέλιος αγαπά τη Σίλια, μια όμορφη κοπέλα που βρίσκεται στην εξουσία του γέρου Τρουφαλδίνου. Θέλει να την αποκτήσει και να απομακρύνει τον αντίζηλό του, τον Λέανδρο. Η επιθυμία του είναι ειλικρινής, αλλά η συμπεριφορά του καταστροφικά παρορμητική. Ευτυχώς διαθέτει τον Μασκαρέλο, έναν υπηρέτη προικισμένο με τόση ευφυΐα, ώστε θα μπορούσε να διευθύνει βασίλειο, αν δεν ήταν καταδικασμένος να υπηρετεί έναν ασυλλόγιστο αφέντη. Ο Μασκαρέλος επινοεί διαδοχικά σχέδια, ψεύτικες ιστορίες, μεταμφιέσεις και περίτεχνες παγίδες. Κάθε τέχνασμά του μοιάζει αλάνθαστο, μέχρι τη στιγμή που εμφανίζεται ο Λέλιος. Ο νεαρός μιλά όταν πρέπει να σωπάσει,…

Η φυλακή μπορεί να τελειώσει την ποινή ενός ανθρώπου, όχι όμως και την αδικία που έχει εγκατασταθεί μέσα του. Στη «Σκληρή δικαιοσύνη» του Έντι ΜακΓκουάιαρ η αποφυλάκιση δεν σημαίνει ελευθερία, αλλά επιστροφή στον τόπο ενός εγκλήματος που εξακολουθεί να ζητά τον πραγματικό του ένοχο. Ο νόμος έχει ήδη αποφανθεί. Η συνείδηση όμως δεν υπακούει πάντοτε στις δικαστικές αποφάσεις. Ο επιθεωρητής Burns πληροφορείται πως ο Stokke, καταδικασμένος πριν από τρία χρόνια για μια ληστεία στο Princeton, αποφυλακίστηκε. Στη δίκη τα στοιχεία είχαν θεωρηθεί αδιάσειστα και οι δικαστές πείστηκαν για την ενοχή του. Εκείνος φώναζε πως ήταν αθώος, αλλά η φωνή του συνετρίβη επάνω στη βεβαιότητα ενός μηχανισμού που είχε ήδη ολοκληρώσει την ετυμηγορία του. Τώρα ο Stokke επιστρέφει όχι ως άνθρωπος που εξέτισε την ποινή του, αλλά ως πληγωμένη συνείδηση που απαιτεί αποκατάσταση. Ζητά τη βοήθεια του πρώην επιθεωρητή και συγχρόνως τον απειλεί: αν η επίσημη δικαιοσύνη αρνηθεί και πάλι να τον ακούσει, θα πάρει ο ίδιος τον νόμο στα χέρια του.…

Ένα αεροπλάνο συντρίβεται στις Ελβετικές Άλπεις. Έξι μήνες αργότερα, ένας ακόμη θάνατος σημαδεύει την ίδια οικογένεια και τον ίδιο τόπο. Η σύμπτωση αρχίζει να μοιάζει με προσεκτικά σκηνοθετημένο άλλοθι. Στους «Αδίστακτους», ο Jean Patou μετατρέπει την αστυνομική έρευνα σε ανατομία μιας δυναστείας που έμαθε να υπολογίζει τα πάντα, εκτός από το βάρος της ανθρώπινης ζωής. Ο Φίλιπ Φεζέ, κληρονόμος μιας πανίσχυρης βιομηχανικής οικογένειας, προσέρχεται στην αστυνομία κουβαλώντας κάτι περισσότερο από υποψίες. Οι γονείς του και η αδελφή του, Άλις, έχουν χάσει τη ζωή τους στο ίδιο σημείο των Άλπεων, με διαφορά λίγων μηνών. Οι αρχές επιμένουν στη βολική εκδοχή των δυστυχημάτων. Εκείνος, όμως, διαισθάνεται πίσω από την επίσημη τάξη των γεγονότων την παρουσία μιας εγκληματικής βούλησης. Ο επιθεωρητής Μελί και ο βοηθός του, Ντεμπουά, αναλαμβάνουν να διερευνήσουν την υπόθεση. Από εκείνη τη στιγμή, το έργο ανοίγει διαδοχικές θύρες προς έναν κόσμο όπου η οικογένεια δεν αποτελεί καταφύγιο αλλά πεδίο εξουσίας. Διαθήκες,…

Το Σάββατο είναι η ημέρα κατά την οποία οι άνθρωποι επιστρέφουν στο σπίτι. Τι συμβαίνει, όμως, όταν κανείς δεν επιστρέφει στο σπίτι ενός ηλικιωμένου ανθρώπου; Ο Βάτσλαβ Σίμπουλα μετατρέπει μια φαινομενικά ακίνητη ημέρα σε οδυνηρή αναμέτρηση με τη μοναξιά, την ενοχή και τη φθορά των οικογενειακών δεσμών. Και τότε το συνηθισμένο γίνεται αβάσταχτο. Το «Ένα συνηθισμένο Σάββατο» οικοδομείται πάνω σε ένα ευφυές μεταθεατρικό εύρημα. Ένας Συγγραφέας παρουσιάζει το νέο έργο του σε έναν Σκηνοθέτη, εξηγεί τις προθέσεις του και υπερασπίζεται την αλήθεια των περιστατικών. Ο Σκηνοθέτης αμφιβάλλει. Μπορεί πράγματι ένας ηλικιωμένος να έχει εγκαταλειφθεί τόσο ολοκληρωτικά από παιδιά, συγγενείς και φίλους; Ή μήπως η δραματουργία θυσιάζει την αληθοφάνεια για να προκαλέσει συγκίνηση; Η διαφωνία τους δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό σχόλιο γύρω από τη θεατρική γραφή. Γίνεται η ηθική δίκη του θεατή. Ο Σκηνοθέτης εκφράζει την άμυνα του ανθρώπου που προτιμά να θεωρήσει την εγκατάλειψη υπερβολική, επειδή δυσκολεύεται να παραδεχθεί ότι…

Το θέατρο έχει αδειάσει, τα φώτα έσβησαν και η νύχτα καταπίνει τις τελευταίες αναπνοές της παράστασης. Εκεί όπου πριν από λίγο βασίλευαν οι ρόλοι, τώρα απομένει ένας γέρος ηθοποιός αντιμέτωπος με τον μοναδικό θεατή που δεν μπορεί να εξαπατήσει: τον εαυτό του. Στο «Κύκνειο Άσμα» ο Άντον Τσέχωφ δεν θρηνεί απλώς το τέλος μιας καλλιτεχνικής διαδρομής. Ανατέμνει τη βαθύτερη αγωνία του ανθρώπου που, όταν σωπάσουν οι άλλοι, αναρωτιέται αν έζησε ή αν μονάχα ερμήνευσε τη ζωή. Γραμμένο το 1887 και βασισμένο στο διήγημα «Ο Κάλχας», το μονόπρακτο εκτυλίσσεται μετά το τέλος μιας παράστασης. Ο ηλικιωμένος κωμικός Βασίλι Βασίλιεβιτς Σβετλοβίντοφ ξυπνά μόνος, εγκαταλειμμένος μέσα στο σκοτεινό θέατρο. Έχει πιει, το σώμα του πονά και η ξαφνική ερημιά μετατρέπει τη σκηνή από τόπο θεάματος σε τόπο εξομολόγησης. Η εμφάνιση του υποβολέα Νικήτα Ιβάνιτς δεν διακόπτει τη μοναξιά του. Της δίνει έναν μάρτυρα. Ο Σβετλοβίντοφ έχει αφιερώσει σαράντα πέντε χρόνια στην υποκριτική. Έζησε μέσα από τον Σαίξπηρ, τον Πούσκιν και τους μεγάλους…

Η υποκρισία σπάνια εμφανίζεται με το αληθινό της πρόσωπο. Προτιμά να φορά το κοστούμι της ευπρέπειας, να μιλά για αρχές και να κρατά στα χέρια της έναν κατάλογο φιλανθρωπικών εισφορών. Στους «Μικρούς Φαρισαίους», ο Δημήτρης Ψαθάς δεν σατιρίζει μόνο εκείνους που εξαπατούν, αλλά μια ολόκληρη κοινωνία που συγχωρεί κάθε αμαρτία, αρκεί να διαπράττεται με καλούς τρόπους. Ο κύριος Ντελής αποτελεί υπόδειγμα καθωσπρεπισμού. Εμφανίζεται έντιμος, φιλάνθρωπος και αφοσιωμένος στο κοινό καλό. Πίσω από τη δημόσια εικόνα του, όμως, κρύβονται μια εξωσυζυγική σχέση, οικονομικές καταχρήσεις και ένας μηχανισμός ψεύδους που έχει οργανωθεί με σχεδόν επαγγελματική ακρίβεια. Το φιλόπτωχο ταμείο, αντί να υπηρετεί όσους υποφέρουν, χρηματοδοτεί δώρα, ερωτικές εξυπηρετήσεις και προσωπικές επιθυμίες. Ο Ψαθάς συλλαμβάνει εδώ έναν από τους πιο ανθεκτικούς κοινωνικούς τύπους: τον άνθρωπο που δεν ενδιαφέρεται να είναι ηθικός, αλλά να θεωρείται ηθικός. Ο Ντελής χρειάζεται τη φιλανθρωπία όχι ως πράξη προσφοράς, αλλά ως κοινωνικό…

Το Σάββατο είναι η ημέρα κατά την οποία οι άνθρωποι επιστρέφουν στο σπίτι. Τι συμβαίνει, όμως, όταν κανείς δεν επιστρέφει στο σπίτι ενός ηλικιωμένου ανθρώπου; Ο Βάτσλαβ Σίμπουλα μετατρέπει μια φαινομενικά ακίνητη ημέρα σε οδυνηρή αναμέτρηση με τη μοναξιά, την ενοχή και τη φθορά των οικογενειακών δεσμών. Και τότε το συνηθισμένο γίνεται αβάσταχτο. Το «Ένα συνηθισμένο Σάββατο» οικοδομείται πάνω σε ένα ευφυές μεταθεατρικό εύρημα. Ένας Συγγραφέας παρουσιάζει το νέο έργο του σε έναν Σκηνοθέτη, εξηγεί τις προθέσεις του και υπερασπίζεται την αλήθεια των περιστατικών. Ο Σκηνοθέτης αμφιβάλλει. Μπορεί πράγματι ένας ηλικιωμένος να έχει εγκαταλειφθεί τόσο ολοκληρωτικά από παιδιά, συγγενείς και φίλους; Ή μήπως η δραματουργία θυσιάζει την αληθοφάνεια για να προκαλέσει συγκίνηση; Η διαφωνία τους δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό σχόλιο γύρω από τη θεατρική γραφή. Γίνεται η ηθική δίκη του θεατή. Ο Σκηνοθέτης εκφράζει την άμυνα του ανθρώπου που προτιμά να θεωρήσει την εγκατάλειψη υπερβολική, επειδή δυσκολεύεται να παραδεχθεί ότι…

Ένα μπαούλο δεσπόζει στο σαλόνι και μέσα του η ανθρώπινη ζωή έχει μετατραπεί σε αποδεικτικό μιας τερατώδους θεωρίας. Γύρω του στρώνεται ένα εκλεπτυσμένο δείπνο, ανταλλάσσονται φιλοφρονήσεις και γεμίζουν τα ποτήρια, ενώ ο θάνατος παραμένει ο αθέατος οικοδεσπότης. Στο «Ένα Μακάβριο Πάρτι» ο Πάτρικ Χάμιλτον δεν αναζητεί τον δολοφόνο. Ανατέμνει τη στιγμή κατά την οποία η ευφυΐα, αποκομμένη από την ηθική, διεκδικεί το δικαίωμα να αποφασίζει ποιος αξίζει να υπάρχει. Δύο νεαροί, καλλιεργημένοι και κοινωνικά προνομιούχοι, δολοφονούν έναν συμφοιτητή τους δίχως μίσος, συμφέρον ή προσωπική σύγκρουση. Το κίνητρό τους είναι πιο ανατριχιαστικό: θέλουν να αποδείξουν ότι μπορούν να διαπράξουν το τέλειο έγκλημα. Κρύβουν το σώμα του σε ένα μπαούλο και, με αλαζονεία που αγγίζει την τελετουργική βεβήλωση, χρησιμοποιούν το ίδιο μπαούλο ως τραπέζι για τη δεξίωση που ακολουθεί. Οι προσκεκλημένοι τρώνε επάνω από το πτώμα. Ανάμεσά τους βρίσκονται άνθρωποι που συνδέονται συναισθηματικά με τον νεκρό, καθώς και ο παλιός καθηγητής των…